|
U prezentuan tre
vėllimet e parė nga Veprat e Plota e De Radės
Shėn
Mitėr.- U prezentuan, nė sallėn e teatrit tė Kullexhit tė
Shėn Drianit, ditėn 9 mars e enjte, tre vėllimet e parė nga Veprat e
Plota e Jeronim De Radės (Kėngėt para Millosaut Kėngėt e Serafinės
Thopia Skanderbeku i pafān Botime Rubbettino).
Puna editoriale, e porositur nga Bashkia e Shėn Mitrit ėshtė realizuar
nga studiues nga Uni-versiteti i Kalabrisė.
Shfaqja, e organizuar nga Administrata e Bashkisė, nga Universiteti i
Kalabrisė dhe nga In-stituti Krahinor pėr Komunitetin Arbėresh e
Kalabrisė, u hap nga kryetari, Sen. Cesare Marini. Ai tha se ideja tė
botoheshin Veprat e Plota e De Radės e pati qėllimin te bėnte tė njohur
veprimtarinė letrare e poetit mė tė madh arbėresh. Pra kanė ndėrhyrė:
drejtori i Institutit pėr Pakicat Gjuhėsore, Serafina Loricchio; atasheu
kulturor i ambasadės shqiptare nė Itali, Kolec Topalli; hartuesja e
boti-mit kritik tė vėllimit Kėngėt e Serafinės Thopia, Fiorella De
Rosa; hartuesi i botimit kritik tė vėl-limit Skanderbeku i pafān,
Vincenzo Belmonte; pėrgjegjėsi shkencor i projektit Opera Omnia nga G.
De Rada, Franco Altimari; pėrgjegjėsi i Konkordancavet elektronike tė
Vepravet tė Plota, Francesco Iusi. Punimet u pėrfunduan me ndėrhyrjen e
asesorit provinēal pėr pakicat gjuhėsore Do-natella Laudadio.
Vendimi i Bashkisė sė Shėn Mitrit tė botoheshin gjithė veprat e De Radės
u le pas kremti-mevet tė njėqindvjetorit tė vdekjes sė poetit nga Maqi
(1814-1903), qė gjatė vitit 2003 e kujtuan kė-tė intelektual dhe letrar
tė shkėlqyeshėm, nismėtar dhe protagonist i padiskutueshėm i Rilindjes
shqiptare dhe arbėreshe tė shekullit XIX.
Nė fund tė kremtimevet, Administrata e Bashkisė, e pėrfaqėsuar nga
Kryetari, sen. Cesare Marini, dhe Universiteti i Kalabrisė, i
pėrfaqėsuar nga Rektori i Universitetit, prof. Giovanni La Torre, me
nėnshkrimin e njė konvente pėrkatėse, e fillonin botimin e Vepravet tė
Plota deradiane, zbatimi i tė cilit i ngarkohei Degės sė Albanologjisė
tė Universitetit kalabrez.
Ishte njė ngjarje e vėrtetė, qė pasonte zotimin e marrė me gojė gjatė
hapjes sė njėqindvjetorit nė sallėn e Kullexhit arbėresh tė Shėn Drianit
nga tė dyja Entet publike e ndėrlikuara: Universiteti i Kalabrisė dhe
Bashkia. Tė dyja palėt me qėllim qė bashkėpunonin, secili brenda
detyravet themelo-re tė ngarkuara, pėr tė bėrė mė shumė tė njohur
krijimtarinė letrare origjinale dhe veprėn kulturore e mprehtė qė Poeti
i madh arbėresh ka krijuar gjatė jetės sė tij tė gjatė dhe tė munduar.
Nė planin, e bashkėlidhur me konventėn, dalen veprat e De Radės tashmė
tė shtypur: qė nga botimi i parė i Kėngėvet tė Millosaut (1836) deri nė
Testamento politico (1902).
Faza e parė, nė tė cilėn bėjnė pjesė veprat qė u paraqitėn tė enjten
mbrėma, e parashikon e-dhe botimin e vėllimevet Rapsodie albanesi, Opere
grammaticali, Canti di Milosao, Autobiografia, Epistolario dhe tė
vepravet filozofike dhe politike. Nė fund tė kėsaj faze kanė tė kėrkohen
burime tė tjera sa tė sigurohet plotėsimi i planit me botimin e vepravet:
Le Storie dAlbania, I Numidi, Sofoni-sba, Odisse dhe tė dyve revistat e
rėndėsishme deradiane: LAlbanese dItalia dhe Fiamuri Arbėrit.
GENNARO DE CICCO
|